یادداشت/ کوچک زیباست؛ “رفتگران اروند” نمونه‌ای موفق از جلب مشارکت

مشارکت مردم در امور، یک اصل اساسی در سیاست‌های کلان کشور است که در روح قانون اساسی نیز بدان تاکید جدی شده است.
مقام معظم رهبری علاوه بر تاکیدات فراوان در این خصوص، با نام‌گذاری سال ۹۴ به نام “سال همدلی ملت و دولت” عملا بار دیگر تاکیدات خویش بر این موضوع مهم را بیان داشتند.
ریاست محترم جمهوری نیز با تاکید بر “مشارکت جوامع محلی” در مناطق آزاد، نوع نگاه دولت به امور مدیریتی کشور را به صورت شفاف مشخص کردند.
از این روی توجه به این مهم باید به یکی از ارکان اصلی سیاست‌های اجرایی و مدیریتی در مناطق آزاد تبدیل شود. سابقه مدیریت مناطق آزاد نشان می‌دهد تا کنون توجه درخوری به این اصل اساسی  صورت نگرفته است.
معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگری دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، از آغاز تاسیس همراه تاکید جدی بر این مهم داشته و در سیاست‌‌های سال ۹۳  ونیز سال جاری تلاش کرده تا این موضوع به عنوان یکی از محورهای اساسی در برنامه‌های مناطق گنجانده شود.
در آغاز سال ۹۴ یکی از مصادیق این مهم در منطقه  آزاد اروند توسط مدیریت گردشگری این منطقه به وقوع پیوست. این جلب مشارکت اگر چه محدود و درمقیاس کوچک اتفاق افتاد اما نفس این اقدام و شیوه تحقق آن مورد تقدیر و توجه است و به مصداق این جمله معروف که ” کوچک زیباست” می‌تواند به عنوان یک الگو در دیگر مناطق و مدیریت‌ها مورد توجه قرار گیرد.
مدیریت گردشگری منطقه آزاد اروند در سال گذشته اقدام به شناسایی دانشجویان رشته گردشگری و علامندان به این حوزه ساکن در آبادان و خرمشهر کرد. با بدست آوردن اطلاعات این دانشجویان با آنان به طرق مختلف مکاتبه و دعوت به همکاری نمود. این دعوت‌ها سرانجام منجر به تهیه یک بانک اطلاعاتی و در پی آن برای این افراد دوره‌های آموزشی برگزار شد.
مجموعه افراد پراکنده به این ترتیب به گروهی همدل تبدیل شدند. آنها طی این دوره‌ها شیوه‌های فرهنگ سازی، رفتارهای مناسب به مردم و گردشگران، گردش‌پذیری و نظایر آن را فرا گرفتند. در پی استحکام این گروه به آنها پیشنهاد شد که خودشان محوری برای فعالیت انتخاب کنند. در همین حال اطلاعاتی در خصوص تشکل‌های مختلفی که در کشور ویژگی‌های مشابه آنها دارند، ارائه شد. این گروه در پی بررسی‌های خود به الگوی “تشکل مردم نهاد رفتگران طبیعت” که در سال سال ۹۱ تشکیل شده بود، علاقمند شد و سازمان مردم نهاد “رفتگران طبیعت منطقه آزاد اروند” را تشکیل دادند.

این تشکل مردمی، در نوروز سال ۹۴ اقدام به پاکسازی محیط منطقه از آلودگی‌های زیستی و زباله نمود که مورد توجه مردم منطقه قرار گرفت.
گزارش‌ها نشان می‌دهد در فعالیت‌های این گروه نه تنها مردم بومی به آنها کمک می‌کردند بلکه حتی در بسیاری موارد میهمانان نوروزی نیز در پاکسازی محیط منطقه با آنها مشارکت داشتند.

نهاد مردمی ” رفتگران طبیعت منطقه آزاد اروند” از پاکسازی پارک شاپور در آبادان کار خود را شروع کرد و در هفتم فرودین حتی از گستره منطقه آزاد اروند فراتر رفته و با مشارکت علاقمندان این حوزه از ارومیه و تبریز و اهواز به پاکسازی پارک لاله دزفول پرداخت.

این تشکل مردم نهاد هم اکنون ارتباط خوبی با تشکل‌های مشابه خود در دیگر مناطق کشور دارد وعلاوه بر انتقال تجربه مدام در حال خلق وظایف و اقدامات خدماتی برای مردم است که از جمله آن می‌توان به برنامه‌های این تشکل با همکاری معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگری منطقه آزاد اروند در هفته سلامت اشاره کرد.
این تشکل راه خود را پیدا کرده است و تاثیر آن چنان بوده که شهرداری آبادان و خرمشهر و ادارات بهداشت و درمان منطقه نیز به تکاپو افتاده‌اند تا از این الگو برای پیشبرد پاره‌ای از برنامه‌های خود استفاده کنند.
آنچه این اقدام هر چند به ظاهر کوچک را برجسته  می‌سازد عبارتند از:

-۱ اقدام مدیریت گردشگری منطقه آزاد اروند، دستوری نبود بلکه تصمیمی خلاقانه بود
-۲ راه درست برای پیدا کردن و درگیر کردن افراد را پیدا کرد
-۳ برای آنها برنامه‌های آموزشی گذاشت
-۴اجازه داد آنها خودشان نحوه و حوزه فعالیت خویش را انتخاب کنند
-۵در برنامه‌ها و تصمیمات آنها دخالت نکرد

– ۶به هیچ‌وجه هزینه مالی برای این تشکل انجام نداد
– ۷از آنها برای پیشبرد کارهایشان حمایت معقول کرد( شامل در اختیار قرار دادن کیسه زباله و دستکش و نظایر آن)
– ۸به صورت غیر مستقیم در منطقه تاثیر گذاشت. این تاثیر بر روی برخی از سازمان‌های منطقه مشهود است؛ نظیر شهرداری
– ۹به منطقه نشان داد که می‌توان مردم را به مشارکت تشویق کرد.
امید است اینگونه اقدامات مورد توجه همکاران در همه حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی و گردشگری در مناطق قرار گرفته و با بهره‌گیری از تجارب یکدیگر بتوانیم در جهت امر مهم جلب مشارکت مردم و مناطق محلی اقدام نماییم.

معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگری
دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی

تعداد بازدید: 1,895